Filozofia zmiany w psychoterapii ericksonowskiej:
Zasoby zamiast deficytów
W podejściu ericksonowskim kluczowym założeniem jest przekonanie, że
każdy pacjent posiada wrodzoną umiejętność rozwiązywania swoich problemów
i dysponuje wystarczającą siłą, by dokonać zmiany. Terapeuta w tym nurcie nie jest autorytarnym ekspertem, który wie lepiej, co dolega pacjentowi, lecz raczej towarzyszem pomagającym odkryć uśpione potencjały. Zamiast koncentrować się na diagnozach, patologii czy objawach, uwaga przenosi się na zasoby tkwiące w człowieku oraz na konstruktywne aspekty jego nieświadomości. Przyjmuje się, że ludzie w danej sytuacji zawsze dokonują najlepszego możliwego dla siebie wyboru, a ich zachowania, nawet te postrzegane jako problematyczne, są często dawnymi wzorcami, które można twórczo przeorganizować.
Zogniskowanie nieświadomości i orientacja na przyszłość
Psychoterapeuta poszukuje tych zasobów współpracując z częścią nieświadomą pacjenta, gdzie one się ukrywają. Zogniskowanie nieświadomości pacjenta jest głównym filarem psychoterapii ericksonowskiej.
Terapia ta jest również silnie zorientowana na przyszłość, cele czy strategię. Są to główne aspekty, na które ogniskuje się uwaga.
Techniki stosowane w tym nurcie są niezwykle elastyczne i często niedyrektywne, co pozwala omijać opór pacjenta.
Jednym z najważniejszych narzędzi jest kliniczna hipnoza, rozumiana nie jako kontrola nad drugą osobą, ale jako szczególny rodzaj komunikacji i współpracy. W przeciwieństwie do tradycyjnych form hipnozy, terapeuta ericksonowski nie wydaje kategorycznych rozkazów, lecz daje pacjentowi prawo wyboru, co ilustruje przykład cytatu stosowanego podczas sesji: „możesz teraz czuć się zrelaksowany, ale równie dobrze możesz zmienić pozycję swojego ciała, aby poczuć rozluźnienie w mięśniach”.
Metafory
Kolejnym filarem jest wykorzystanie metafor, anegdot i przypowieści, które pozwalają na wieloznaczność i sprawiają, że pacjent sam odnajduje w nich potrzebne mu sensy.
Spożytkowanie
Bardzo ważna jest również technika spożytkowania (utylizacji), czyli włączania do procesu leczenia wszystkiego, co pacjent wnosi do gabinetu – od jego zainteresowań, przez specyficzny język, aż po same objawy, które mogą stać się paliwem dla zmiany.
Zadania domowe
Podczas terapii pacjent może otrzymać zadania pomagające utrwalać zmiany pomiędzy sesjami, np.:
- obserwowanie sytuacji, w których problem jest mniej nasilony,
- wykonywanie prostych eksperymentów behawioralnych,
- prowadzenie dziennika sukcesów,
- ćwiczenie nowych sposobów reagowania,
- krótkie rytuały ułatwiające regenerację po pracy,
- ćwiczenia relaksacyjne.
Ich celem jest stopniowe wprowadzanie nowych sposobów funkcjonowania do codziennego życia.
Proces terapeutyczny i obszary pomocy
Psychoterapia ericksonowska jest z założenia metodą krótkoterminową, nastawioną na konkretne rozwiązania i działanie. Jeżeli pacjent przychodzi z dużymi problemami lub poważnymi zaburzeniami, wtedy proces psychoterapeutyczny jest dłuższy. Terapeuta jest w tym procesie bardzo aktywny i odpowiedzialny za stworzenie bezpiecznej atmosfery sprzyjającej zmianie. Spotkania często wykraczają poza samą rozmowę, angażując klienta w symboliczne działania, stosowanie humoru, paradoksu czy odgrywanie scenek.
Psychoterapia indywidualna Warszawa Żoliborz – kiedy warto skorzystać?
Psychoterapia indywidualna w Warszawie na Żoliborzu może być pomocna osobom doświadczającym:
- depresji,
- zaburzeń lękowych,
- przewlekłego stresu,
- bólu,
- kryzysów życiowych,
- trudności w relacjach,
- niskiego poczucia własnej wartości,
- wypalenia zawodowego,
- problemów adaptacyjnych,
- trudności związanych z emocjami.
Zakres terapii jest zawsze dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Słowniczek pojęć:
- Zasoby: Wewnętrzne siły, umiejętności i pozytywne doświadczenia pacjenta, które terapeuta pomaga mu odkryć i wykorzystać do rozwiązania problemu.
- Nieświadomość (w ujęciu ericksonowskim): Konstruktywny i twórczy magazyn wiedzy oraz mądrości życiowej, do którego pacjent zyskuje dostęp podczas terapii.
- Utylizacja: Umiejętność terapeuty do wykorzystania w procesie leczenia każdego aspektu rzeczywistości pacjenta, nawet jego oporu czy trudności.
- Niedyrektywność: Sposób komunikacji, który zamiast gotowych recept, oferuje pacjentowi przestrzeń do samodzielnego odkrycia rozwiązań poprzez sugestie i metafory.
Bibliografia
- Błaszczak A. (2018). Metafora w praktyce terapeutycznej w ujęciu Miltona H. Ericksona. Lublin.
- Goldenberg H, Goldenberg I. (2006). Terapia rodzin. Kraków.
- Grzesiuk L. (2005). Psychoterapia. Teoria. Podręcznik akademicki. Warszawa.
- Materiały edukacyjne Polskiego Instytutu Ericksonowskiego – nagranie rozmowy z Krzysztofem Klajsem: Hipnoza
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.